कुशे औँसी : बाबुको मुख हेर्ने पर्वसँगै कुश उखेल्ने दिन
काठमाडौं — हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले भाद्र कृष्ण औँसीका दिन मनाउने कुशे औँसी अर्थात् बाबुको मुख हेर्ने पर्व आज देशभर विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक विधिअनुसार मनाइँदैछ।
‘पितृदेवो भवः’ अर्थात् बाबुलाई देवतासमान सम्मान गर्नुपर्ने धार्मिक मान्यताअनुसार आज छोराछोरीले आफ्ना बाबुलाई श्रद्धा, सम्मान तथा सत्कार गर्ने गर्छन्। बाबुलाई मीठो खानेकुरा खुवाउने, नयाँ वा राम्रो कपडा दिने तथा आशीर्वाद लिने परम्परा रहेको छ।
बाबु नहुनेहरूले भने आजका दिन दिवंगत पिताको सम्झनामा तर्पण, श्राद्ध तथा सिदा दान गर्ने प्रचलन छ। काठमाडौंको गोकर्णेश्वर, बेत्रावती, उत्तरगयालगायत पवित्र तीर्थस्थलमा पुगेर पितृप्रति श्रद्धा अर्पण गर्ने गरिन्छ। गोकर्णेश्वरमा विशेष मेला लाग्ने भएकाले यस दिनलाई गोकर्णे औँसी पनि भनिन्छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार आजको दिन वर्षभर देवकार्य, पितृकार्य तथा अन्य धार्मिक कर्ममा प्रयोग गरिने कुश उखेल्ने विशेष दिन समेत हो। कुशलाई हिन्दु धर्ममा पवित्र वनस्पति तथा धार्मिक कर्मका लागि आवश्यक सामग्रीका रूपमा लिइन्छ।
आज उखेलिएको कुश वर्षभर धार्मिक कार्यमा प्रयोग गर्न योग्य हुने विश्वास गरिन्छ। घरमा कुश राख्दा शुभ तथा रक्षा हुने धार्मिक मान्यता पनि छ। कुश, तुलसी, पीपल र शालिग्रामलाई हिन्दु धार्मिक परम्परामा विशेष पवित्र मानिन्छ।
यसरी कुशे औँसीले एकातर्फ जीवित बाबुप्रति सम्मान र कृतज्ञता व्यक्त गर्ने अवसर प्रदान गर्छ भने अर्कोतर्फ दिवंगत पितृको स्मरण, श्रद्धा र धार्मिक कर्ममार्फत पारिवारिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिने पर्वका रूपमा महत्व राख्दै आएको छ।
